Evet, bir insan gecesiyle gündüzüyle bir Ramazan-ı şerifi ihyâ etmekle, bütün sene hayırlara açık olabilir ve hep hayır yollarında dolaşabilir. Tabiî böyle potansiyel bir lütf-i ilâhî herkes için söz konusudur. Ramazan-ı şerifi tastamam ihyâ eden bir insan için Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem):

"İnanarak ve aynı zamanda sevabını da Allah'tan bekleyerek tutarsa, işlediği bütün günahları Allah (celle celâluhu) affeder." buyurur. Demek bu türlü mübarek ibadetlerde insanın niyeti, hulûsu, yakîn mülâhazası çok önemli ki, bunların derinliğine göre Allah (celle celâluhu) bazen bire on, bazen yüz ve bazen de milyon veriyor. Tabiî böyle bir sevap katlaması, o insanın ömrünün senelerini aşar.

Bunu küçük bir misalle anlatmak gerekirse, diyelim ki Ramazan-ı şerifte Kadir Gecesi'ni yakaladınız. Bu, bin ay hesabına göre seksen sene yapar. Buna göre, o insan sanki seksen sene yaşamış gibi sevap kazanır; başka bir ifadeyle, bin ay namaz kılmış, bin ay oruç tutmuş gibi olur. Bu ise, bir insanın ömrünü aşkın bir şeydir; zira ümmet-i Muhammed'in en uzun yaşayanları bile seksen yaşını biraz aşkın yaşamışlardır/yaşıyorlar. Yine bu öyle bin ay ve öyle seksen sene ki, içinde riya yok, süm'a yok.. meselâ siz namaz kılar, rükua gidersiniz ama içinizden, "Çevredeki insanlar da gördü ki iyi bir rüku çıkardım." diye geçirseniz; yine secdeye gider, Cenâb-ı Hakk'ın Efendimiz'in secdesini tarif ederken "Secde edenler arasında kıvrım kıvrım halini Allah görüyor.."[1] ifadesinde olduğu gibi, kıvrım kıvrım bir secde eda edersiniz ama aklınızın köşesinden, "Nasıl secde edilirmiş insanlar bir görsün." diye geçirseniz, sizin bu düşünceniz o secdeyi de, rükuu da ve onların önündeki şeyleri de alır götürür. Sadece yatıp kalkmanız ve bir de yorgunluğunuz yanınıza kâr kalır. Ama Kadir Gecesi'nde kazandığınız şey, öyle bir netice verir ki, gecenin bir ânında ve kimsenin olmadığı bir ortamda yaptığınız ibadet ü taati riya, süm'a fırtınaları alıp götürmez. Yine onun içinde başka günahlar da yoktur; meselâ harama bakmamış, yalan söylememiş, din-i mübin-i İslâm'ın esaslarına aykırı hareket etmemişsinizdir.

Cami yaptım süzme ile boyadım
Kirece su katıp ayran buladım
Köprü dumanına kayık yolladım
Törnüğün köyünde ben efsaneyim

Tarlaya tuz ektim her gün bekledim
Suladım büyümez yeniden ektim
Böcek yiyor diye nöbetçi diktim
Bir sizden bir bizden bir efsaneyim

Çatalkaya içi baca gezerim
Ateş böceğine evliya derim
Pelit kutsal doruk akar bilirim
Şıhlının dilinde ben efsaneyim

Fındık ocağında ceviz topladım
Doruğu budayıp alaf bağladım
Dinleme Erdal’ı biraz salladım
Masal diyarında ben efsaneyim

Erdal KARA

Köyümüze özgü kelimeler eskimekle birlikte halen büyüklerimiz tarafından kullanılmakta; Köyümüzde kullanılan kelimelerden küçük bir sözlük hazırladık;
Acışmak :Acımak_
Adıbelli :Bayağı, Epey, Daha fazla_
Ağlen :Bekle_
Alaf :Ağacın Bir Dalındaki Yaprakların Bütünü_
Alamuk :Parçalı Bulutlu_
Paluç:Battaniye_
Amel :İshal_
Annaklamak:Bakmak_
Anuk:Nane_
Arkalıç:Yük Taşırken Sırtın Acımaması için koyulan giysi veya bez parçası_
Ayama:Lakap_
Azecük:Azcık_
Bayak:Biraz Önce_
Behni:Ahırda ineklerin yemlerini yediği yer_
Benne:Bilmiyorum_
Bıcak:Mutfak_
Bibi:Hala_
Bitike:Azıcık_
Bökelek:Kaynar Su_
Bökelemek:1-Kaynayıp Taşmak 2- Hayvanların sıcak havada gölgeye kaçması
Bööce:Fasülye Tanesi_
Börtlek:Büyük Göz_
Cablama:İki tarafı yontulmuş uzun ağaç parçası_
Camadan:Örgülü sırt çantası_
Celmük:Ağaç Çöpü_
Cırcır:Fermuar_
Cingit:Kesilmiş Ağacı Çekmeye Yarayan Demir Alet_
Ciscibit:(Ip)Islak_
Cücük:Civciv_
Çakıldak:Çekirdek ya da olmamış meyve_
Çencik:Kapının demir sürgüsü_
Çeşit:Boya_
Çığrışmak:Hep Birlikte Bağırmak_
Çıtıman:Mısır Saplarının biraraya toplanması_
Çöğrek:Mısırın sapı kesildikten sonra toprakta kalan kısmı_
Çöten:Mısır Deposu_
Daşanalık:Taşlık_
Depebızdık:Takla_
Depük:Kuru_
Dığıl:Ağaç sırık_
Dıkılmak:Girmek_
Didmek:1-Cimciklemek,2-Yünü parçalara ayırmak_
Dinelmek:Ayakta Durmak,Dikilmek_
Dişeme:İnce İp_
Dobuç:Kulağı Küçük Keçi_
Dunzar:Gölge,gizli yer_
Düdek:Küçük Meyve Tanesi_
Düdül:Kulağı Ufak ve Oval Keçi_
Eğercek:Kirman_
Eğsi:Odun_ Eşik:Giriş_
Eşün:Esiran,Demir maşa_
Evlek:Yayla Mantarı_
Evza-Hevza:Kibrit tanesi_
Fenikmek:Kıpır Kıpır Olmak_
Fıraktı:Ağaçtan Yapılmış Çit-Bahçe kenarı_
Fide:Fidan_
Foltak:Bol_
Forslu:Güzel,Alımlı_
Fortik:Eşeğin Küçük Yavrusu_
Foruz:Horoz_
Foturuk:Sümük_
Gada:Erkek kardeş_
Gambalak:Büyük kaya_
Ganat=Gelek:Sayfa (defter,kitap sayfası)_
Gapmak:Isırmak_
Gara Göğnük:Morarmış_
Gasgasan:Kalabalık_
Gatık:Sulu yoğurt,ayran_
Gayde:Gayda,Ritm_
Gayır:Suyun içindeki küçük kum tanecikleri_
Gaylık:Yağmurluk_
Gecin:Kuru Fasülyenin Dışı_
Geçek:Geçit, giriş kapısı_
Geh:Gel (hayvanlar için)_
Gelek:Ağaç Yaprağı_
Germük:Ağaç köprü, dere geçeceği_
Geroğu:Dal Çekeceği_
Gıdı:Sopa,Deynek_
Gıhri:Kurumuş çam pürçeği_
Gırkmak:Kırpmak, Makasla Kesmek_
Gıy:Kıyı_
Gıyo:Güvey,Damat_
Gigişmek:Kaşınmak_
Gocaman:Yaşlı Erkek_
Goğsal:Mısır Talaşı_
Gopça:Düğme_
Goru:Etrafı çevrili çit_
Goylak:Çukur_
Göççek:Gözlük_
Göğnü:Olgunlaşmış Meyve_
Göğnük:Yanmış bez yamalık_
Göresi gelmek:Özlemek_
Görsetmek:Göstermek_
Gufa:Ağaç Su Kabı_
Güççük:Küçük_
Güdüne:Mısır Posası_
Güründek:Harlamış Ateş_
Haböle:Böyle_
Habu:Bu_
Hangıra:Neresi_
Haniye:Nerde_
Haşıl:Sarmanın içine koyulan malzeme_
Haşu:Şu_
Hayat:Evin Giriş Kısmı_
Hayıf:Öç_
Heççek:Güzel_
Helle:Muhallebi_
Hennük:Nem_
Herklemek:Tarlayı kazmak_
Hıngıramak:Üşümek_
Hırtık:Asi Köpek_
Hıtır:Büyük taneli un_
Hızan:Uşak,Çocuk_
Ho:O_
Hoğlamak:Koşmak_
Hopçurlamak:Zıplamak_
Hozan:Açık Alan_
Höl:Islak_
Hölümek:Islanmak_
Iba:Nem_
Imışmak:Isınmak_
Imuk:Sıcak_
Irımdırım:Pürünar,Darmadağın_
Işkı:Filizlenmş Fidan_
İnek şahmanı:Gök kuşağı_
İskemi:İskemle_
Kersan:Hamur Teknesinin Ufağı_
Kesek:Küçük Çalı,Kürdan_
Keyvanı:Yaşlı Kadın_
Kıtınnak:Ekmek kenarı_
Kiranlamak:Kilitleme_
Kopmak:Koşmak_
Kortlatmak:Kırtlatmak_
Koru:Yukarı_
Köynek:Mintan,Gömlek_
Küpeste:Çencik Takılan Demir Kıvrım_
Kürün:Hayvanların su içtiği ağaçtan yapılmış büyük çanak_
Küsküllemek:Karıştırmak_
Kütmek:Küçük Tabure, iskemle_
Mauzu(Mozu):Serender_
Me:Al(ırmısın)_
Mıkır:Cimri_
Mırık:Küçük ham armut ahlat_
Mile:Misket_
Minnet:Hortlak_
Nebri:Gavur İstenmeyen Adam_
Niye Öylemiymiş(Nölemimiş):Hayır_
Obuz:İki tepe arasında suyun geçtiği yer_
Oğluk:Sakin,Sessiz Kalabalık Olmayan_
Ödütleme:İnekten Süt Almak İçin Yavrusuna Memesini Emdirip Geri Çekme_
Öğörsek:Kızışmış Hayvan_
Ökünmek:Taklit etmek_
Örklemek:Hayvanı bağlamak_
Örklü:Bağlı_
Örme:Kazak_
Padar:Yarılmış Odun_
Partuç:El Bezi_
Peşko:Soba_
Pılla böcük:Uğur Böceği_
Pırtı:Çamaşır_
Pur:Büyük Kaya_
Salduç:Sağdıç_
Sitil:Su Kovası_ Soğlanmak:Ağıt Yakarak Ağlamak_
Soyka:Ters,Aksi_
Şavak:Şafak_
Şelek:Küçük Sepet_
Tepür:Ağaçtan Yapılmış Sini_
Tılkı:Guatr_
Traşlama:Ağaç Dikim Yeri_
Üğüş:Ekmek Kırıntısı_
Ülkel:Gökteki sıralı yedi yıldız_
Üşkü:Hızar tozu talaş_
Yalanu:Harlamış Ateş Isısı_
Yamalık:Bez Parçası_
Yapuk:Taramakta zorlanılan saç_
Yarmaça:Yarılmış İncelmiş Odun_
Yasi:Çamaşır_
Yay Günü:Issız Yaz Günü_
Yaykınmak:Taharet,Alt Temizliği_
Yumak:Yıkamak,Temizlemek_
Yummak:Kapatmak_
Yüklü:Hamile_
Yümsemek:Yükselmek_
Yüzü ışımak:Neşeli Olmak,Yüzü Gülmek_
Zaat:Akşam_
Zembelek:Kapı Kolu_
Zibil:Çayın içildikten sonra bardakta kalan bölümü_
Zollu:Güzel_
Zoti:Ebeleme_
Zual:Kızılcık_
Zumbuk:Tokat_
Pür:Çam ve Ladin Ağaçlarının bir dalındaki yapraklar bütünü_
Bittamacuk:Azıcık çok az_
Zöpçük:Çöp_
AYLAR;

Ocak-Zemheri,
Şubat-Gücük,
Mart-Mart,
Nisan-Abrul,
Mayıs-Mayıs,
Haziran-Kiraz,
Temmuz-Orak,
Ağustos-Ağustos,
Eylül-İstavrit,
Ekim-GoÇ,
Kasım,Boş,
Aralık,Garagış
Benim bulabildiklerim maalesef bu kadar, kelimelerin anlamları hatalı ise affedin, diğer kelimeleri sizlerden bekliyorum. Saygılarımla...,
(Recai TEMEL)
_TORNUK.COM_